Een ongeval met een voetganger. Altijd in fout?

Woensdag 23 Maart 2022

Autobestuurders moeten op hun beurt kunnen stoppen voor hindernissen die te voorzien zijn en zijn bovendien gehouden om een voorzichtigheidsplicht na te leven ten opzichte van voetgangers: ze mogen voetgangers niet in gevaar brengen.

Voetgangers die de rijbaan willen oversteken, gebruiken een oversteekplaats voor voetgangers. Op de oversteekplaats genieten zij absoluut en principieel  voorrang op naderende voertuigen op de rijbaan.

Indien er op minder dan ca. 20 meter afstand geen oversteekplaats is ingericht, mogen voetgangers de rijbaan zonder meer oversteken (1) in een rechte lijn (‘haaks op de aslijn’), 2) op voorzichtige wijze en 3) met inachtneming van de naderende voertuigen.

Geen voetpad: ongeval met voetgangers op de rijbaan

Een voetganger die bij gebreke aan een trottoir of gelijkgrondse berm op regelmatige wijze de rijbaan volgt, conformeert zich aan de wettelijke verplichtingen. In vele gevallen zal een dergelijke voetganger aanzien worden als een ‘voorzienbare hindernis’, die dient opgemerkt te worden door een aankomend bestuurder.

Opnieuw geldt de stelregel: de bestuurder mag de voetganger die zich regelmatig op de rijbaan bevindt onder de daartoe wettelijk voorziene omstandigheden niet in gevaar brengen.

Een voetganger die rechts of in het midden van de rijbaan loopt, begaat in principe een fout en kan dus (mede-) aansprakelijk worden gesteld voor een navolgende aanrijding.

De betrokken autobestuurder kan op zijn beurt ook een fout begaan, door bijvoorbeeld het voeren van een onaangepaste snelheid waardoor hij een aanrijding niet kon vermijden, of het aanrijden van een voorzienbare hindernis.

In dergelijke gevallen zal de aansprakelijkheid verdeeld worden tussen de voetganger en de betrokken autobestuurder, en zulks o.m. volgens de ernst van de fout.

Geen oversteekplaats: ongeval met voetgangers die de rijbaan dwarsen

Een ander geval betreft het scenario waarbij voetgangers de rijbaan dwarsen op een plaats waar geen oversteekplaats is. Voetgangers moeten in dergelijke gevallen een aantal voorwaarden naleven, waaronder naderende voertuigen ‘in acht nemen’.

Bij een ongeval zal deze verplichting in aanmerking worden genomen en kan er besloten worden tot de fout van een voetganger. Deze beoordeling geschiedt ongeacht het rijgedrag van het betrokken voertuig, bijv. aan verhoogde of onaangepaste snelheid. De enige vraag die rijst is: had de voetganger de komst van het voertuig kunnen voorzien? Afhankelijk van deze vraag, kan de voetganger (mede-) aansprakelijk worden gesteld voor de aanrijding.

Opnieuw kan ook de betrokken autobestuurder een fout hebben begaan en aansprakelijk worden gesteld, waardoor een verdeling van de aansprakelijkheid zich opdringt.