Rechtspraak en rechtsleer

Enkel de pure wetgeving erop nakijken is niet voldoende om een bepaalde daad als vluchtmisdrijf te bestempelen. Ook de rechtspraak en de rechtsleer vormen een essentieel element waarop de rechter zich kan baseren om een beklaagde voor vluchtmisdrijf te veroordelen of vrij te spreken.
 

Rond het begrip vluchtmisdrijf bestaat immers veel verwarring. In welk geval de plaats van het ongeval verlaten werkelijk en wettelijk een vluchtmisdrijf is, hangt namelijk af van verschillende factoren.
 

De loutere vaststelling dat de beklaagde niet ter plaatse bleef na het ongeval om de nodige vaststellingen te doen, is  niet voldoende om veroordeeld te worden voor vluchtmisdrijf.
 

Drie bestanddelen zijn vereist opdat er wettelijk sprake zou zijn van een vluchtmisdrijf: een wettelijk, een materieel en een moreel bestanddeel.

1. Het wettelijke bestanddeel

Het wettelijke bestanddeel spreekt voor zich: het gedrag moet door de wet omschreven worden als een misdrijf waarop een straf is gesteld.

Artikel 33 van de wet betreffende de politie over het wegverkeer stelt het vluchtmisdrijf strafbaar: 

Met een gevangenisstraf en met geldboete of met een van die straffen alleen wordt gestraft, elke bestuurder van een voertuig of van een dier die, wetend dat dit voertuig of dit dier oorzaak van, dan wel aanleiding tot een ongeval op een openbare plaats is geweest en hij die wetend dat hij zelf oorzaak van, dan wel aanleiding tot een verkeersongeval op een openbare plaats is geweest, de vlucht neemt om zich aan de dienstige vaststellingen te onttrekken, zelfs wanneer het ongeval niet aan zijn schuld te wijten is (Art. 33. Wegverkeerswet 16.03.1968).

2. Het materiële bestanddeel 

De eigenlijke actie door de dader vormt het vereiste materiële bestanddeel van het vluchtmisdrijf. Hij of zij verliet de plaats van het ongeval en onttrok zich zo aan de dienstige vaststellingen.

3. Het morele bestanddeel

Het morele bestanddeel tenslotte is het meest essentiële en betreft de opzet van de dader. De voorwaarde dat de pleger de intentie heeft om te vluchten en zich te onttrekken wordt door de rechtspraak ruim ingevuld.

 

De rechtsleer omtrent het vluchtmisdrijf concentreert zich dan ook vooral rond dit bestanddeel.

 

Vluchtmisdrijf vindt enkel plaats indien:

De beklaagde op het ogenblik van de vlucht

  1. weet dat hij de oorzaak of de aanleiding is
  2. tot een onopzettelijk verkeersongeval op een openbare plaats, en toch
  3. de vlucht neemt om zich aan de dienstige vaststellingen te onttrekken.

Deze beknopte regel bevat alle elementen waaraan altijd moet voldaan worden om van vluchtmisdrijf te spreken.

De rechtsleer verduidelijkt elk element aan de hand van verschillende gerechtelijke uitspraken.

Welke straf riskeert u? Nog vragen?

Heeft u na het surfen door onze website nog vragen of wenst u concrete informatie te ontvangen?

Kijk ook onze database met uitspraken na, U kan deze hier ontdekken.

  • Aarzel dan niet om met ons contact op te nemen en we zullen u binnen 24h contacteren (weekdagen).
  • U kan ons contact center tijdens de kantooruren ook bereiken op het nummer 09/265.00.65.

De beklaagde weet dat hij de oorzaak of de aanleiding is ...

  • Elke persoon pleegt enkel vluchtmisdrijf als hij al dan niet rechtstreeks betrokken is bij een ongeval (cass.11.04.1960, Pas.1960,I,951), en er zich als bestuurder bovendien van bewust is dat hij betrokken was in een ongeval, zelfs al is het ongeval niet aan zijn fout te wijten (art.33 1.2° wegverkeerswet).
     
  • Volgens het cassatiearrest van 28.10.2003 (Vav 2004, afl.2,153) moet de bestuurder die de vlucht neemt daarbij niet weten dat hij bij het ongeval schade heeft veroorzaakt. De bestuurder die de vlucht neemt kan met andere woorden wel beseffen dat hij in een ongeval is betrokken, maar denken dat er zich geen schade voordeed, of zelfs een derde bij het ongeval gewond of gedood werd (Cass.07.10.1986, pas.1987, I, 144).

1. Tot een onopzettelijk verkeersongeval op een openbare plaats 

  • De basisvoorwaarde voor het vluchtmisdrijf is uiteraard het plaatsvinden van een verkeersongeval.
  • Een verkeersongeval is een plotse en abnormale gebeurtenis met schadelijke lichamelijke en/of stoffelijke gevolgen (Cass. 08.12.1958, Pas.1959,I,352).
  • Dat verkeersongeval moet bovendien onopzettelijk zijn veroorzaakt op een openbare plaats (corr.Leuven, 23.12.1999, verkeersrecht 2000/110).

2. En toch de vlucht neemt om zich aan de dienstige vaststellingen te onttrekken

 

Het plegen van vluchtmisdrijf is de vlucht nemen om zich aan de dienstige vaststellingen te onttrekken.  

 

  • Enkel de daadwerkelijke vlucht is strafbaar, een poging tot vluchtmisdrijf is dat niet (cass. 29.05.1984, arr.cass. 1983-1984, 1291).
  • Tijdens het plegen van die vlucht moet bij vluchtmisdrijf een bijzondere opzet om zich aan de dienstige vaststellingen te onttrekken aanwezig zijn en dus ook bewezen worden (cass. 04.10.1988, Pas.1989, I, 120).
  • Niet het loutere zich onttrekken aan de dienstige vaststellingen, maar het feit dat de betrokkene de vlucht neemt net om zich aan de dienstige vaststellingen te onttrekken is vereist om de daad als vluchtmisdrijf te bestempelen.

Zonder bijzonder opzet, geen vluchtmisdrijf:

  • Bij een opzettelijk misdrijf moet doorgaans het algemeen opzet bewezen worden. De dader stelt wetens (geen dwaling, radeloosheid en zinsverbijstering) en willens (zonder dwang) een strafrechtelijk verboden daad of laat een strafrechtelijk geboden handeling na. Men spreekt hier van schuld door wetsinbreuk: de dader weet dat hij het (door de wet strafbaar gestelde) feit pleegde.
  • Vluchtmisdrijf vereist dat daar bijkomend sprake is van een bijzondere opzet. Er moet een bijzonder motief of beweegreden, een kwaad opzet bewezen worden. In het geval van het vluchtmisdrijf wordt met het bijzonder opzet de kwade wil om zich te onttrekken aan de dienstige vaststellingen bedoeld.
  • Vechtpartij ontwijken? Wanneer iemand de plaats van het ongeval verlaat om een vechtpartij te ontwijken, pleegt hij daarom geen vluchtmisdrijf (Cass. 24.06.1981, Pas. 1981, I, 1238).
  • Plaatsgesteldheid ? De rechter houdt bovendien  rekening met de plaatsgesteldheid, het tijdstip en het ontbreken van communicatiemiddelen van elke specifieke situatie. Deze factoren kunnen een (kwade) wil uitsluiten. Zo kan de beklaagde wel degelijk de intentie hebben gehad om ter plaatse te blijven, maar vond hij ter plaatse geen middelen om derden in te lichten, of hulp in te schakelen.
  • Enkel het opzet om zich aan de dienstige vaststellingen te onttrekken, en niet het opzet om zich aan de vervolgingen te onttrekken, moet bewezen worden (Cass.20.01.1982, R.W.1982-1983,2085).

Wat zijn dienstige vaststellingen?

De dienstige vaststellingen zijn de vaststellingen in verband met het dronkenschap, de intoxicatie, de vermoeidheidsgraad,  de lichamelijke geschiktheid van de betrokken bestuurders alsook de technische staat en de uitrusting van de betrokken voertuigen (Cass. 25.03.1968, pas.1968, I, 906). Wie zijn gegevens (nummerplaat en identiteit) of zelfs auto achterlaat en daarop de plaats verlaat, pleegt zo bijvoorbeeld ook vluchtmisdrijf (cass.07.12.1974, Pas. 1965, I,343).

 

Op het ogenblik van de vlucht ...

Het morele bestanddeel, de opzet om zich te onttrekken aan de dienstige vaststellingen, moet op het ogenblik van de vlucht geldig zijn.
 

In het arrest van 10 november 2012 (AR P.09.1069.F) oordeelde het hof dat de bijzondere opzet van vluchtmisdrijf niet bewezen wordt wanneer er niet kan worden vastgesteld dat de beklaagde zich met bijzonder opzet onttrok van de dienstige vaststellingen op het ogenblik dat de beklaagde de plaats van het ongeval besloot te verlaten (en evenmin dat de vlucht gebeurde vanaf de plaats waar de bevoegde agenten de veroorzaker van het ongeval konden aantreffen).
 

Het materiële bestanddeel mag met andere woorden niet worden losgekoppeld van het morele bestanddeel. Op het moment van de vlucht van de plaats van het ongeval moet de pleger de kwade wil hebben om te vluchten om zich aan de dienstige vaststellingen te onttrekken.
 

Achteraf terugkomen naar de plaats van het ongeval opdat de nodige vaststellingen toch zouden kunnen plaatsvinden, neemt het misdrijf dan ook niet weg (corr. Bergen 16.11.2010, VAV 2011, afl.2, 124.)
 

Dit criterium kent evenwel ook haar uitzonderingen. Zo is een beklaagde die na het ongeval van het politiebureau (voor verder onderzoek) wegvlucht omwille van een panische en plotse angst om opgesloten te worden, ook schuldig aan vluchtmisdrijf (De Busscher en Glorieuz, Wetboek Wegverkeer, 2012 - corr.Bergen, 04.06.1969, De Verz..,1969,644).  Zelfs een betrokkene die het ziekenhuis uit vlucht terwijl hij zich voor onderzoek beschikbaar moest houden, kan veroordeeld worden voor vluchtmisdrijf (cass. 02.03.1993, TRD&I 1993-05).

 

Voorbeelden:

1. Vluchtmisdrijf en aangifte bij de politie:

Er kan nog steeds sprake zijn van vluchtmisdrijf, zelfs indien men zich nadien nog komt aangeven bij de politie.

 

2. Vluchtmisdrijf en intentie aangifte bij de politie:

Wie zonder wettige reden de plaats van het ongeval verlaat, ook al wil hij zich gaan melden bij de politie, pleegt vluchtmisdrijf (Cass. 25 februari 1978, Arr. Cass. 1978, 628)

 

3. Vluchtmisdrijf en geen besef van aanrijding:

Men kan pas beschuldigd worden van vluchtmisdrijf indien men weet dat men betrokken was bij een ongeval. Het kan zijn dat de bestuurder een wagen of een persoon licht geraakt heeft maar er niks van heeft gevoeld.

 

4. Vluchtmisdrijf en medische verzorging:

Wettige motieven die bijvoorbeeld aangehaald werden om een vluchtmisdrijf te rechtvaardigen is de nood aan medische zorgen. (Corr. Bergen, 24 september 1964, De Verz. 1964, 139)

 

5. Vluchtmisdrijf en bewustzijnsvermindering:

Een hoge graad aan bewustzijnsvermindering van de bestuurder die kort na het ongeval naar huis rijdt om nadien zichzelf aan te geven bij de politie zal als bijzondere omstandigheid aanvaard kunnen worden en tot strafvermindering of eventueel tot vrijspraak leiden.

 

6. Vluchtmisdrijf en contact met tegenpartij:

Bovendien zal het opzet om zich te onttrekken aan de dienstige vaststellingen niet aanwezig zijn bij de bestuurder die na het ongeval met de tegenpartij gepraat heeft en weet dat zijn voertuig door getuigen geïdentificeerd is. (Cass. 25 maart 1980, I, 909)

 

7. Vluchtmisdrijf en op café gaan:

Het simpel verlaten van de plaats van het ongeval in een herberg die op diezelfde plaats gelegen is, kan ook aanzien worden als vluchtmisdrijf. Dat moet gezien worden in die zin dat de verbalisanten die ter plekke komen de vaststellingen van de persoon niet kan doen.

 

8. Vluchtmisdrijf als passagier ?

Artikel 33 slaat enkel op de bestuurders van voertuigen. Hieruit volgt dan ook dat de passagiers geen vluchtmisdrijf kunnen plegen volgens dit artikel. Evenwel kan een passagier wel worden veroordeeld op basis van artikel 52, 2° en 3° van de Wegcode.

 

9. Vluchtmisdrijf en aansprakelijkheid voor ongeval:

Door de vlucht te nemen begaat de bestuurder een fout die in oorzakelijk verband staat met de schade, die voor de andere bestuurder bestaat uit  het verlies van de kans die hij zou gehad hebben om eventueel de aansprakelijkheid van de bewuste bestuurder in het omstreden ongeval te bewijzen indien hij geen vluchtmisdrijf zou gepleegd hebben. (Pol. Mechelen nr. 06A5728, 13 juni 2007, VAV 2008, afl. 6, 553)

 

Nog vragen?

Heeft u na het surfen door onze website nog vragen of wenst u concrete informatie te ontvangen, aarzel dan niet om met ons contact op te nemen en we zullen u binnen 24h contacteren (weekdagen). U kan ons contact center tijdens de kantooruren ook bereiken op het nummer 09/265.00.65.

Bereken je boete

Bereken uw boete

Vragen over een overtreding of een ongeval? Hulp nodig bij dagvaarding?

Onze experten staan klaar om gratis uw vragen te beantwoorden! Contacteer ze via:

Wij zijn bereikbaar 7/7, elke dag van 08.30 tot 22.00, ook tijdens het weekend.

Actueel

 Belgische wetgeving over alcohol in het verkeer

Donderdag 19 Augustus 2021

Belgische wetgeving over alcohol in het verkeer

Rijden onder invloed van alcohol is uiteraard een strafbaar feit. Maar wat zijn de verschillende gevolgen van rijden onder invloed in België? In dit artikel legt Intolaw de belangrijkste begrippen uit, de mogelijke tests en analyses in België, alsook de belangrijkste gevolgen en mogelijke sancties in geval van een bewezen hoog alcoholgehalte.

Lees meer
 Hoe flitst een flitspaal?

Dinsdag 17 Augustus 2021

Hoe flitst een flitspaal?

Rijd je sneller dan toegelaten of door het rood licht, dan heb je mogelijks al kennisgemaakt met de werking van een flitspaal. Maar weet je hoe een flitspaal eigenlijk werkt? Met andere woorden: hoe flitst een flitspaal? Daarnaast bekijken we ook de verschillende soorten flitspalen en hoeveel flitspalen er in België staan.

Lees meer
 Hoe betaal ik een verkeersboete?

Maandag 16 Augustus 2021

Hoe betaal ik een verkeersboete?

Onlangs een verkeersboete in de bus ontvangen? In dit document overlopen we de verschillende mogelijkheden om deze verkeersboete te betalen, de boete te betwisten of een ongeldige betaling te corrigeren. Heeft u na het lezen van dit artikel toch nog vragen? Contacteer dan gerust de experten van Intolaw om gratis advies te vragen en een antwoord op uw vragen te krijgen.

Lees meer
close menu 1u